1. Τι είναι η Διαμεσολάβηση;

Η διαμεσολάβηση είναι ένας τρόπος εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών. Τα μέρη προσέρχονται στη διαδικασί..." />

Η Διαμεσολάβηση μέσα από 10 Ερωτήσεις & Απαντήσεις

1. Τι είναι η Διαμεσολάβηση;

Η διαμεσολάβηση είναι ένας τρόπος εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών. Τα μέρη προσέρχονται στη διαδικασία εκουσίως συνοδευόμενα από τους δικηγόρους τους και με τη βοήθεια του ανεξάρτητου και αμερόληπτου Διαμεσολαβητή, διαπραγματεύονται και επιδιώκουν την επίλυση της διαφοράς τους με συμφωνία η οποία περιλαμβάνεται στο Πρακτικό της Διαμεσολάβησης και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να καταστεί τίτλος εκτελεστός.

Η διαδικασία της διαμεσολάβησης εισήχθη στο ελληνικό δικαιικό σύστημα με τον ν. 3898/2010 σε εφαρμογή της κοινοτικής Οδηγίας 2008/52/ΕΚ. Το σύνολο των σχετικών Ελληνικών και Ευρωπαϊκών Νομοθετημάτων περιλαμβάνεται κατωτέρω στην Απάντηση της Ερώτησης 10.

2. Ποιος είναι ο Διαμεσολαβητής και πώς ορίζεται;

Ο Διαμεσολαβητής είναι ο ουδέτερος τρίτος, βοηθός διαπραγμάτευσης, ο οποίος είναι ειδικά εκπαιδευμένος και διαπιστευμένος, ώστε να μπορέσει αποφορτίσει την ατμόσφαιρα, να αποκαταστήσει το διάλογο μεταξύ των μερών και τελικά να τα βοηθήσει να καταλήξουν σε συμφωνία.
Ο Διαμεσολαβητής επιλέγεται από τα μέρη από κοινού και αναλαμβάνει να εκτελέσει τα καθήκοντά του σύμφωνα με το Νόμο και τον Κώδικα Δεοντολογίας Διαπιστευμένων Διαμεσολαβητών. Τα μέρη μπορούν να επιλέξουν Διαμεσολαβητή από τον ειδικό κατάλογο που τηρείται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (www.ministryofjustice.gr) και περιλαμβάνει όλους τους Διαπιστευμένους Διαμεσολαβητές του ν. 3898/2010.

3. Πότε και πώς μπορεί μια διαφορά να υπαχθεί στη διαμεσολάβηση;

Τα μέρη μπορούν να υπαγάγουν τη διαφορά τους στη διαμεσολάβηση σε οποιοδήποτε στάδιο βρίσκεται, πριν ή ακόμα και μετά την ενδεχόμενη προσφυγή τους στη δικαιοσύνη και μέχρι την έκδοση τελεσίδικης απόφασης.

Σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο 3898/2010, η υπαγωγής τη διαμεσολάβηση είναι εκούσια, γίνεται δηλαδή μετά από συμφωνία των μερών. Το δικαστήριο μπορεί να προτείνει την υπαγωγή μιας διαφοράς στη διαμεσολάβηση αλλά όχι να την παραπέμψει. Υποχρεωτική υπαγωγή στη διαμεσολάβηση δύναται να προβλεφθεί στο μέλλον με ειδική νομοθετική διάταξη.

4. Ποιοι συμμετέχουν στη Διαμεσολάβηση και πώς πραγματοποιείται;

Στη Διαμεσολάβηση συμμετέχουν τα μέρη στα οποία αφορά η διαφορά, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους και ο Διαμεσολαβητής που έχουν επιλέξει. Η αποφασιστική αρμοδιότητα ανήκει σε αυτά και ο Διαμεσολαβητής, ο οποίος είναι ειδικά εκπαιδευμένος σε τεχνικές ψυχολογίας και διαπραγμάτευσης προσπαθεί με από κοινού και κατ’ ιδίαν συναντήσεων με τα μέρη, να τα βοηθήσει να επιλύσουν τη μεταξύ τους διαφορά καταλήγοντας σε συμφωνία.
Ο Διαμεσολαβητής δεν αποφασίζει για την έκβαση της υπόθεσης ούτε κρίνει τις θέσεις των μερών. Η διαδικασία της διαμεσολάβησης καλύπτεται από απόλυτη εχεμύθεια, δεν τηρούνται πρακτικά και ο, τιδήποτε λέγεται στη διαμεσολάβηση κατά τις κατ’ ιδίαν συναντήσεις δεν κοινοποιείται στην άλλη πλευρά από τον Διαμεσολαβητή αν δεν υπάρχει σχετική συναίνεση. Παράλληλα, ακόμα και το ίδιο το γεγονός της πραγματοποίησης της Διαμεσολάβησης, παραμένει απόρρητο ενώ οι συμμετέχοντες σε αυτήν δεν μπορούν να καταθέσουν ως μάρτυρες σε ενδεχόμενη μελλοντική δικαστική (ή διαιτητική) διαδικασία μεταξύ των μερών.

5. Πόσο διαρκεί η διαμεσολάβηση;

Η διεξαγωγή της Διαμεσολάβησης συνήθως ολοκληρώνεται σε μία εργάσιμη μέρα χωρίς αυτό να είναι περιοριστικό. Πριν την διεξαγωγή της Διαμεσολάβησης έχει προηγηθεί το στάδιο της προετοιμασίας κατά το οποίο ο Διαμεσολαβητής επικοινωνεί με τα μέρη και τους πληρεξούσιους δικηγόρους, τους ενημερώνει για το θεσμό και τη διαδικασία και υπογράφεται η συμφωνία υπαγωγής στη Διαμεσολάβηση. Εν συνεχεία οι δικηγόροι αποστέλλουν στον Διαμεσολαβητή τα ενημερωτικά τους σημειώματα που περιλαμβάνουν τις θέσεις των μερών για τη διαφορά.

6. Ποιες διαφορές μπορούν να επιλυθούν με Διαμεσολάβηση;

Σύμφωνα με τον ελληνικό ν. 3898/2010, με Διαμεσολάβηση επιλύονται διαφορές ιδιωτικού δικαίου για τις οποίες τα μέρη έχουν εξουσία διάθεσης του αντικειμένου της διαφοράς. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται η πλειοψηφία των διαφορών των ιδιωτών (π.χ. περιουσιακές, εμπορικές, μισθωτικές, κληρονομικές, μέρος των οικογενειακών διαφορών κλπ.). Δεν συμπεριλαμβάνονται επομένως οι διαφορές δημοσίου δικαίου όπως είναι π.χ. φορολογικές διαφορές ενώ από τις διαφορές ιδιωτικού δικαίου, δεν υπάγονται στη Διαμεσολάβηση εκείνες για τις οποίες απαιτείται από τον νόμο προσφυγή στα δικαστήρια και έκδοση δικαστικής απόφασης (π.χ. η έκδοση διαζυγίου).

7. Πόσο κοστίζει η Διαμεσολάβηση;

Η αμοιβή του Διαμεσολαβητή συμφωνείται ελεύθερα από τα μέρη και προκαταβάλλεται από αυτά εξ ημισείας (εκτός αν αποφασίσουν διαφορετικά). Έχει εκδοθεί η σχετική ΥΑ 1460/2012 η οποία ορίζει ενδεικτική ωριαία αμοιβή τα 100 ευρώ. Για τον Διαμεσολαβητή δεν μπορεί να προβλεφθεί bonus. Κάθε μέρος αναλαμβάνει την αμοιβή του δικηγόρου που το συνοδεύει η οποία επίσης συμφωνείται ελεύθερα (υπάρχει πάντως υποχρέωση έκδοσης σχετικού γραμματίου) και για την οποία μπορεί προβλεφθεί επιπρόσθετο bonus επιτυχούς ολοκλήρωσης της διαδικασίας.

8. Γιατί τα μέρη να επιλέξουν τη Διαμεσολάβηση;

✔ Γατί μπορούν να επιλύσουν άμεσα τη διαφορά τους χωρίς καθυστερήσεις
✔ Γιατί διαπραγματεύονται υποβοηθούμενα από το Διαμεσολαβητή μέσα σε συνθήκες πολιτισμένες που τα ίδια έχουν επιλέξει
✔ Γιατί η διαδικασία καλύπτεται από εχεμύθεια
✔ Γιατί συντομότερος χρόνος επίλυσης σημαίνει και χαμηλότερο κόστος επίλυσης
✔ Γιατί η συμφωνία επίλυσης της διαφορά τους (που περιλαμβάνεται στο Πρακτικό της Διαμεσολάβησης) αποτελεί, υπό προϋποθέσεις, εκτελεστό τίτλο και έχει την ισχύ της δικαστικής απόφασης
✔ Γιατί μπορούν να διατηρήσουν τις καλές τους σχέσεις και (γιατί όχι) να επεκτείνουν τη συνεργασία τους

9. Πώς μπορώ να γίνω Διαμεσολαβητής;

Σύμφωνα με το νόμο 3898/2010, ο Διαμεσολαβητής πρέπει να έχει εκπαιδευτεί στους οριζόμενους στο άρθρο 6 Φορείς Εκπαίδευσης και στη συνέχεια να συμμετάσχει στις εξετάσεις πιστοποίησης του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων προκειμένου να διαπιστευτεί ως διαμεσολαβητής και να συμπεριληφθεί στον σχετικό κατάλογο του ως άνω Υπουργείου.
Σήμερα, λειτουργούν στην Ελλάδα 4 αδειοδοτηθέντες από το ΥΔΔΑΔ Φορείς Εκπαίδευσης. Στην εκπαίδευση μπορούν να συμμετάσχουν όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 6 του π.δ. 123/2011.

10. Ποια είναι η σχετική με τη Διαμεσολάβηση Ελληνική και Ευρωπαϊκή Νομοθεσία;

Α. Ελληνική Νομοθεσία

  • Ν. 3898/2010 (ΦΕΚ Α’ 211/16.12.2010) Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις όπως τροποποιήθηκε από με την υποπαράγραφο ΙΕ.2 του άρθρου Πρώτου του Ν.4254/2014, (ΦΕΚ Α 85/7.4.2014) και Πράξεις της Νομοπαρασκευαστικής του νόμου Επιτροπής
  • Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 4.12.2012 (ΦΕΚ Α΄237/5.12.2012) τροποποίησης του Ν. 3898/2010
  • Π.Δ. 123/2011 (ΦΕΚ Α’ 255/9.12.2011) Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων αδειοδότησης και λειτουργίας φορέων κατάρτισης διαμεσολαβητών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις
  • Υ.Α. 109087/2011 (ΦΕΚ 436/14.12.2011) Συγκρότηση Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών
  • Υ.Α. 109088/2011 (ΦΕΚ Β’ 2824/14.12.2011) Διαδικασία αναγνώρισης τίτλων διαπίστευσης διαμεσολαβητών – Θέσπιση Κώδικα Δεοντολογίας Διαπιστευμένων Διαμεσολαβητών και Καθορισμός κυρώσεων για παραβάσεις αυτού
  • Υ.Α. 107309 οικ/2012 (ΦΕΚΒ 3417/21.12.2012) τροποποίησης της Υ.Α. 109088/2011
  • Υ.Α. 1460/2012 (ΦΕΚ Β’ 13.2.2012) Καθορισμός ενδεικτικής αμοιβής Διαμεσολαβητή
  • Υ.Α. 85485/2012 (ΦΕΚ Β’ 2693/4.10.2012) Καθορισμός Παραβόλων Διαμεσολάβησης

Β. Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

  1. Οδηγία 2008/52/ΕΚ της 21.5.2008 Επί ορισμένων ζητημάτων της Διαμεσολάβησης σε Αστικές και Εμπορικές Υποθέσεις
  2. Οδηγία 2013/11/ΕΕ της 21.5.2013 για την εναλλακτική επίλυση καταναλωτικών διαφορών και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) 2006/2004 και της Οδηγίας 2009/22/ΕΚ
  3. Κανονισμός (ΕΕ) 524/2013 της 21.5.2013 για την ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικών διαφορών και για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΚ) 2006/2004 και της Οδηγίας 2009/22/ΕΚ (Κανονισμός για την ΗΕΚΔ)