Άρθρο της κ. Ε. Πλέσσα Διαπιστευμένης Διαμεσολαβήτριας, Δικηγόρου και Εταίρου της RESOLVE με τίτλο: “Η βιωματική εμπειρία της Διαμεσολάβησης”

Ακολουθούν άρθρα της κ. Ελένης Πλέσσα, Διαπιστευμένης Διαμεσολαβήτριας – Δικηγόρου και Εταίρου της RESOLVE, το οποία δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική σελίδα του ΟΠΕΜΕΔ (Οργανισμός Προώθησης Εναλλακτικών Μεθόδων Επίλυσης Διαφορών) και αφορά στη βιωματική εμπειρία της Διαμεσολάβησης

Η βιωματική εμπειρία της Διαμεσολάβησης – Η εχεμύθεια ως βασικός παράγοντας των σημείων κλειδιών για την επίλυση της διαφοράς

Η εμπιστοσύνη και η σχέση σύνδεσης που δημιουργείται ανάμεσα στο Διαμεσολαβητή και τα μέρη της διαφοράς σε ένα τραπέζι Διαμεσολάβησης είναι εκείνη που θα ξεκλειδώσει την παροχή των πληροφοριών και την παραγωγή δημιουργικών προτάσεων που θα οδηγήσουν στην επίλυσή της.

Η εμπέδωση της σχέσης εμπιστοσύνης και ως συνέπεια η ροή των πληροφοριών επιτυγχάνεται (και) με την εφαρμογή και την τήρηση της αρχής της εχεμύθειας. Η εχεμύθεια και το απόρρητο της διαδικασίας της Διαμεσολάβησης προβλέπονται από την Ελληνική νομοθεσία και στο ν. 4512/2018 όπως ισχύει σήμερα καθορίζονται ξεκάθαρα. Είναι δε και δεοντολογική υποχρέωση του Διαμεσολαβητή.

Πέραν όμως των νομοθετικών προβλέψεων, η εφαρμογή της εχεμύθειας είναι εκείνη που δημιουργεί και εξασφαλίζει το ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο τα μέρη της διαφοράς μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα και να οδηγηθούν σε δημιουργικές λύσεις. Η δε εχεμύθεια που τηρεί ο Διαμεσολαβητής στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις των μερών μαζί του μεταφέροντας στην άλλη πλευρά μόνο ότι ρητώς του επιτραπεί από την πρώτη, του δίνει τη δυνατότητα να τα βοηθήσει να προχωρήσουν ουσιαστικά και να δουν τις ανάγκες τους πέραν από τους ισχυρισμούς και τις πάγιες θέσεις τους. Η δε μη τήρηση Πρακτικών τα βοηθά να αισθανθούν ελεύθερα να σκεφτούν νέες ιδέες, ιδανικά για εκείνα σενάρια και «έξω από το κουτί» προτάσεις.

Μάλιστα η αρχή της εχεμύθειας είναι αυτή που οδηγεί πολλά μέρη να επιλέξουν τη Διαμεσολάβηση ως διαδικασία επίλυσης της διαφοράς τους. Εμπορικές διαφορές με επιχειρηματικά μυστικά και κίνδυνο να τρωθεί η φήμη της εταιρίας από τη δημοσιοποίηση της διαφοράς αλλά και οικογενειακές υποθέσεις των οποίων η δημοσιοποίηση των λεπτομερειών της σύγκρουσης μόνο περαιτέρω βλάβη μπορεί να προκαλέσει στις σχέσεις μεταξύ των πρώην συζύγων αλλά και στο συμφέρον των ανήλικων τέκνων.

Το «Τα εν οίκω μη εν Δήμω» της Διαμεσολάβησης λοιπόν είναι πράγματι μία συνθήκη που λειτουργεί μόνο προς την κατεύθυνση της εξεύρεσης ουσιαστικότερων λύσεων μεταξύ των μερών.

Η Βιωματική Εμπειρία της Διαμεσολάβησης – Η ουσιαστικότερη εφαρμογή των Αρχών της Διαμεσολάβησης και των δεξιοτήτων του Διαμεσολαβητή από τους Σχολικού Διαμεσολαβητές

Η παρακολούθηση προσομοιώσεων Διαμεσολάβησης βοηθά στη βαθύτερη κατανόηση εκείνων που δεν τη γνωρίζουν και θέλουν να έχουν μία εικόνα του τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές θύρες της Διαδικασίας. Η παρακολούθηση όμως Προσομοίωσης Σχολικής Διαμεσολάβησης από μαθητές – Σχολικούς Διαμεσολαβητές είναι μία εμπειρία αποκαλυπτική, συγκινητική και βαθιά εκπαιδευτική για όσους την παρακολουθούν, ακόμα και για όσους έχουν γνώση και εμπειρία του αντικειμένου.

Ο επαγγελματισμός, το ενδιαφέρον για τους συμμετέχοντες, ο σεβασμός και η προσήλωση στην τήρηση των Αρχών της Διαμεσολάβησης  από τους νεαρούς αλλά ήδη έμπειρους συναδέλφους Σχολικούς Διαμεσολαβητές, καθηλώνουν, υπογραμμίζουν και υπενθυμίζουν την ουσία της Διαμεσολάβησης και τα εξαιρετικά της αποτελέσματα. Οι πραγματικές σχολικές Διαμεσολαβήσεις που ήδη πραγματοποιούνται σε πολλά Σχολεία της χώρας μας καθημερινά, καλύπτονται από πλήρη εχεμύθεια και δεν είναι δυνατόν να τις παρακολουθήσουν πόσο μάλλον να συμμετάσχουν εκπαιδευτικοί και γονείς.

Για το λόγο αυτό η Προσομοίωση της διαδικασίας αυτής, είναι μία αποκάλυψη του μαγικού και μυστικού κόσμου των παιδιών που μπορούν, όταν τα εμπιστευτούμε και συνεργαστούν μεταξύ τους, να επιλύσουν με πολύ μεγαλύτερη ευελιξία, μαεστρία και υπευθυνότητα από εμάς τους ενήλικες τις μεταξύ τους και πολύ σοβαρές για τα ίδια, συγκρούσεις και διαφορές τους.

Οι δε ειδικά εκπαιδευμένοι Καθηγητές που τα εμπιστεύονται και τα εκπαιδεύουν ως Σχολικούς Διαμεσολαβητές είναι άνθρωποι με ευρύ πνεύμα και ταγμένοι στον ουσιαστικό (και όχι τον τυπικό) εκπαιδευτικό τους ρόλο. Και είναι αυτοί οι Εκπαιδευτικοί που πρέπει να λειτουργήσουν ως πρότυπα και ως μέντορες για τους συναδέλφους τους.

Όλοι όσοι είμαστε ταγμένοι στην υπηρεσία και της Εκπαίδευσης στη Σχολική Διαμεσολάβηση, έχουμε κάθε λόγο να συνεχίσουμε να την υπηρετούμε. Ο λόγος είναι αυτά τα παιδιά, αυτοί οι εξαιρετικοί νεαροί συνάδελφοι. Αλλά και όλα τα υπόλοιπα παιδιά τα οποία συμμετέχουν ως εμπλεκόμενα μέρη στη διαδικασία και διδάσκονται έτσι με τον πλέον βιωματικό τρόπο ότι ναι, υπάρχει και άλλος τρόπος για λύνουμε τις διαφορές μας.

Η βιωματική εμπειρία της Διαμεσολάβησης – Η επίδειξη ενσυναίσθησης στο τραπέζι της Διαμεσολάβησης

Οι Διαμεσολαβητές, κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής μας αλλά και της καθημερινής μας πρακτικής, καλλιεργούμε, εκτός των άλλων, τη δεξιότητα της ενσυναίσθησης, τη δεξιότητα δηλαδή να μπαίνουμε στα παπούτσια των μερών, να τα κατανοούμε και να συνδράμουμε στη διαδικασία με ειλικρινές ενδιαφέρον και ουδέτερη στάση, χωρίς να παρασυρόμαστε συναισθηματικά και βάζοντας στην άκρη τις προσωπικές μας προβολές.

Και είναι αλήθεια πως όταν η ενσυναίσθηση εφαρμόζεται επιτυχώς (και ειλικρινώς) στο Τραπέζι της Διαμεσολάβησης από το Διαμεσολαβητή προς τα μέρη της διαφοράς, βιώνουμε τα πρακτικά αποτελέσματα της ροής της πληροφορίας και της ευκολότερης ανταλλαγής δημιουργικών προτάσεων και αντιπροτάσεων. Είναι όμως πολύ εντυπωσιακό (και αποτελεσματικό) επίσης να βιώνουμε πολύ συχνά και τη σταδιακή επίδειξη της ενσυναίσθησης από τη μία πλευρά προς την άλλη, ως αποτέλεσμα του ότι οι ίδιοι τη βίωσαν από το Διαμεσολαβητή και διαπίστωσαν πόσο απαραίτητη ήταν για την αποτελεσματική επικοινωνία τους και την επίλυση της διαφοράς τους. Και τελικά ως αποτέλεσμα είναι θεαματικό να διαπιστώνουμε ότι μέσα από τη διαδρομή της ενσυναισθητικής αυτής διαδικασίας, ανοίγει πολύ ευκολότερα ο δρόμος προς την κοινώς επωφελή μεταξύ τους συμφωνία.

Η ενσυναίσθηση, η ενεργητική ακρόαση, η ουδέτερη και ισότιμη αντιμετώπιση των μερών αλλά και οι λοιπές δεξιότητες του Διαμεσολαβητή αλλά και οι Αρχές της Διαμεσολάβησης όπως όλες και όλοι της διδασκόμαστε στο πλαίσιο της Εκπαίδευσής μας, πέραν από τη δεοντολογική υποχρέωση που έχουμε να τις τηρούμε, είναι πράγματι τα εργαλεία εκείνα που θα ανοίξουν αρχικά μια χαραμάδα και τελικά ίσως την πόρτα της επίλυσης στο Τραπέζι της υποβοηθούμενης διαπραγμάτευσης.

Η βιωματική εμπειρία της Διαμεσολάβησης – Τα μέρη της διαφοράς σε ρόλο Πρωταγωνιστή για την επίλυσή της

Η πρακτική σημασία των αποτελεσμάτων που παράγει η Διαμεσολάβηση και τα τεχνοκρατικά στοιχεία αυτής είναι μία πολύτιμη πραγματικότητα και μας αποδεικνύεται καθημερινά σε όσες και όσους έχουμε την τύχη να ασκούμε αυτό το λειτούργημα. Αυτό που αποδεικνύεται παράλληλα και μας υπενθυμίζεται επίσης από την εφαρμογή της διαδικασίας είναι και ο ανθρωποκεντρικός της χαρακτήρας, που κατά την άποψη της γράφουσας, λειτουργεί ως καταλύτης και οδηγεί στα επωφελή αποτελέσματα της Διαμεσολάβησης.

Είναι, πράγματι, μια μοναδική εμπειρία να βιώνουμε ως Διαμεσολαβητές την επάνοδο του μέρους μιας διαφοράς σε ρόλο Πρωταγωνιστή στη διαδικασία επίλυσης της διαφοράς ή της σύγκρουσης που το αφορά και την ευκαιρία που έχουμε να βοηθήσουμε τις δύο πλευρές να διαχειριστούν το θυμικό τους και να μπορέσουν ίσως να αντιληφθούν καλύτερα τόσο τη δική τους θέση όσο και αυτή της άλλης πλευράς.

Η διαχείριση της προσωπικής σύγκρουσης από τα εμπλεκόμενα μέρη είναι μία δύσκολη και απαιτητική διαδικασία και συχνά η ευθύνη που αυτή συνεπάγεται – καθώς δεν θα υπάρξει κάποιος τρίτος που θα αποφασίσει για αυτά αλλά εκείνα τα ίδια θα προσδιορίσουν το περιεχόμενο της συμφωνίας (ή μη) επίλυσης της διαφοράς τους – τους δυσκολεύει ίσως να συναινέσουν στην υπαγωγή της υπόθεσής τους στη διαδικασία. Όταν όμως τελικά δεχθούν και βιώσουν την ουσιαστική δύναμη που έχουν στα χέρια τους να καθορίσουν οι ίδιοι το μέλλον τους, με τη συνδρομή του Διαμεσολαβητή και την ουσιαστική συμβολή των Πληρεξουσίων Δικηγόρων τους και να επιλύσουν τη διαφορά τους, αντιλαμβάνονται πως η διαδικασία αυτή μόνο σε επωφελή αποτελέσματα μπορεί να οδηγήσει.

Είναι λοιπόν σημαντικό για το Διαμεσολαβητή κατά το στάδιο της Ενημέρωσης των μερών για τη διαδικασία, πέραν των άλλων, να προσπαθήσει να εμπνεύσει στα μέρη από τη  μία την εμπιστοσύνη προς τη διαδικασία και από την άλλη την εμπιστοσύνη προς τον ίδιο τους τον εαυτό καθώς θα έχουν τη μοναδική ευκαιρία να πρωταγωνιστήσουν στην επίλυση της διαφοράς τους και να ορίσουν την επόμενη μέρα της ζωής τους ή της επιχείρησής τους απαλλαγμένα από τη σύγκρουση αυτή.

Συνεργασίες και Δράσεις